Voordat er wordt geolied, moet er worden geschuurd. Als vuistregel geldt: altijd van grof naar fijn. In deze gids leest u hoe u panelen van onbehandeld massief hout correct schuurt en optimaal voorbereidt op de daaropvolgende oppervlaktebehandeling.
Schuren behoort tot de belangrijkste stappen in de houtbewerking. Hoewel de handeling eenvoudig lijkt, zijn de korrelgrootte, de schuur richting en de zorgvuldigheid in belangrijke mate bepalend voor het latere resultaat.
Waarom wordt hout geschuurd?
In de ambachtelijke praktijk zijn de meeste houten oppervlakken vóór het schuren al vlak gemaakt en geschaafd. Het doel is daarom niet om grove oneffenheden weg te werken, maar om een gelijkmatige basis voor de daaropvolgende oppervlaktebehandeling te creëren.
Oliën en lakken hebben een geschikte ondergrond nodig om zich goed te kunnen verankeren. Bij panelen van onbehandeld hout die geolied moeten worden, mag de laatste schuurgang daarom niet te fijn zijn. Afhankelijk van de houtsoort en de schuurmethode adviseren we in veel gevallen een laatste schuurgang met korrel 180.
Bij geoliede oppervlakken bepaalt de laatste schuurgang bovendien in belangrijke mate het latere uiterlijk en gevoel. Werk bij het fijnschuren daarom bijzonder zorgvuldig en in de richting van de houtnerf.
Machinaal of met de hand schuren?
Machinaal schuren is aanzienlijk sneller en minder belastend dan schuren met de hand. Voor grotere oppervlakken wordt vaak een excenterschuurmachine gebruikt.
Profielen, rondingen en randen kunnen daarentegen meestal beter met de hand worden bewerkt. Een excenterschuurmachine kan zich niet aan complexe vormen aanpassen en is vaak te agressief voor het breken van randen. Voor dergelijke delen zijn flexibele schuursponsjes geschikt, die zich aan de vorm van het werkstuk aanpassen.
Welke korrelgroottes moeten worden gebruikt?
Voor een schoon resultaat wordt doorgaans in meerdere stappen van grof naar fijn geschuurd. Elke schuurgang veroorzaakt fijne sporen die door de volgende fijnere korrel worden verwijderd. Sla indien mogelijk geen korrelstap over.
Grofschuren: korrel 80
Egaliseert kleinere oneffenheden en sporen van het schaven.
Middelfijn schuren: korrel 120
Zorgt voor de overgang naar het fijnschuren. Daarna kan het oppervlak worden bevochtigd.
Fijnschuren: korrel 180
Bepaalt de uiteindelijke uitstraling en het gevoel aan het oppervlak. Afhankelijk van het project is korrel 240 ook mogelijk.
Geschikte hoogwaardige schuurschijven voor deze schuurvolgorde vindt u in onze set met schuurschijven.
Waar moet bij het schuren op worden gelet?
Bij het schuren is gelijkmatigheid doorslaggevend. Bewerk alle delen van het werkstuk ongeveer even lang met dezelfde korrel. Alleen zo worden de schuurgroeven van de vorige bewerkingsstap volledig verwijderd.
Bij handmatig schuren mag u niet dwars op de nerf werken. Dergelijke schuurgroeven vallen vooral op na behandeling met een gekleurde houtolie. Verwijder het stof na elke schuurgang grondig - bij voorkeur met afzuiging. Bij machinaal schuren moet de machine indien mogelijk rechtstreeks worden afgezogen.
Waar moet bij reeds behandelde oppervlakken rekening mee worden gehouden?
Bij renovatieschuren moet vaak aanzienlijk meer materiaal worden verwijderd. Afhankelijk van de toestand van het oppervlak kan daarom worden begonnen met een grovere korrel dan korrel 80.
Taai-elastische coatings zoals oliën en beitsen verstoppen het schuurmiddel snel. Controleer de schuurschijf daarom vaker en verlaag bij machinaal schuren indien nodig het toerental. Bij zeer oude of onbekende coatings is een goede afzuiging bijzonder belangrijk. Draag daarnaast geschikte ademhalingsbescherming.
Wanneer moet hout worden bevochtigd?
Bevochtigen wordt vooral aanbevolen voor tafelbladen en keukenwerkbladen, evenals voor houtsoorten die rijk zijn aan looistoffen. Hierdoor gaan fijne houtvezels rechtop staan en kan het absorptievermogen van het oppervlak verbeteren.
De behandeling kan na het medium schuren of fijnschuren plaatsvinden. In de fabriek voorgeschuurde massiefhouten platen kunnen vaak direct nat worden gemaakt. Omdat de vezels daarbij omhoog komen, is na het volledig drogen altijd een extra fijnschuurbeurt nodig. Meer hierover leest u in de gids Hout natmaken vóór het oliën.
Wat gebeurt er na het schuren?
Na het fijnschuren en grondig verwijderen van stof kan de oppervlaktebehandeling beginnen. Afhankelijk van de gewenste uitstraling en belasting komen kleurloze of gekleurde OLI-NATURA-oliën en -wassen in aanmerking.
Hout schuren: stap voor stap
- Grof schuren: Schuur het oppervlak voor met korrel 80 en werk kleine oneffenheden weg.
- Medium schuren: Werk vervolgens met korrel 120. Daarna kan het oppervlak met een nevelvochtige doek of spons nat worden gemaakt.
- Laten drogen en fijnschuren: Laat het hout volledig drogen. Schuur het daarna met korrel 180, afhankelijk van het project maximaal met korrel 240, en verwijder het stof grondig van het oppervlak.
- Oppervlak behandelen: Breng nu de geschikte houtolie of was aan volgens de verwerkingsinstructies.
Tips voor een gelijkmatig schuurresultaat
- Werk vooral bij het fijnschuren zorgvuldig en altijd in de richting van de houtnerf.
- Verwijder het schuurstof tussen de afzonderlijke schuurgangen met een stofzuiger of handveger.
- Oefen bij machinaal schuren geen extra druk uit en houd het apparaat voortdurend in beweging.
- Schuurstof kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Gebruik een afzuiginstallatie en draag geschikte ademhalingsbescherming.
- Vermijd bij het natmaken van looistofrijke houtsoorten zoals eiken contact met ijzer en verwijder dergelijke beslagdelen vooraf.
- Maak eikenhout vóór het beitsen met OLI-NATURA Antique niet nat, zodat de gewenste tanninereactie volledig kan plaatsvinden.
