Of het nu massief hout of multiplex van populier of berken is: hout in de camper doet goed. Het kan uitstekend worden beschermd met oliën & lakken. Voorwaarde: ze moeten milieuvriendelijk en gezond voor het binnenklimaat zijn en de binnenlucht niet belasten. Hier volgen enkele tips en aanwijzingen waarop je moet letten. 

Inhoud van het artikel:

• Inleiding tot het onderwerp – luchtvochtigheid in de campervan
• Emissies in de camper – waarop moet je letten?
• Massief hout & multiplex in de camper behandelen
• Oppervlakken oliën – korte handleiding
• Welke invloed hebben de temperaturen?
• Gevaar voor zelfontbranding van oliën – wat betekent dat?
• Welk product past bij mijn project?

Het reisgeschikt en duurzaam inrichten van het interieur van een campervan is ambachtelijk een omvangrijk project. De juiste isolatie en thermische isolatie zijn van cruciaal belang om latere condensproblemen bij koudebruggen onder controle te krijgen. Natte kleding, waterdamp tijdens het koken en niet in de laatste plaats het vocht dat we uitademen en uitzweeten – dit alles leidt op enkele vierkante meters tot een zeer hoge luchtvochtigheid. En overal waar oppervlakken ongewoon koud zijn, zal dit vocht uit de binnenlucht neerslaan en als condenswater naar beneden druppelen. Vooral ramen zijn kritisch, maar ook ongeïsoleerde of slecht geïsoleerde metalen oppervlakken. Om schimmelvorming aan onvoldoende geventileerde inbouwelementen te voorkomen, moet er constructief met veel zaken rekening worden gehouden.

Eerst dit: een hoge luchtvochtigheid in de camper kan niet worden opgelost met een oppervlaktecoating – maar die is toch belangrijk. Sterk poriënsluitende houtafwerkingen die aan één zijde zijn aangebracht, zouden onvermijdelijk door vocht worden aangetast, melkachtig verkleuren en uiteindelijk zelfs afbladderen. Daarom zijn dampdoorlatendere oppervlaktebeschermingssystemen doorgaans de betere keuze voor houten camperinrichtingen & meubels. Moderne lakken op waterbasis, maar vooral natuurlijke oliën & wassen zijn „open voor diffusie” en hebben een duidelijk voordeel ten opzichte van conventionele lakken op oplosmiddelbasis. Of je voor lak of olie kiest, is op dit punt eerder een kwestie van overtuiging en natuurlijk ook van persoonlijke smaak.

EMISSIES IN DE CAMPER – WAAROP MOET JE LETTEN?

Het onderwerp emissies is belangrijk in een camper. Het leven speelt zich hier af in een zeer kleine ruimte. En wanneer het voertuig niet als dagelijkse auto wordt gebruikt, kan het ook lange tijd stilstaan, waarbij er meestal onvoldoende luchtcirculatie is. Daarom moeten oppervlaktecoatings ook aan hoge eisen voor de binnenlucht voldoen. Onze lakken & oliën zijn getest op binnenluchtkwaliteit en voldoen consequent aan de strenge DiBT-eisen uit Duitsland en/of de baubook-voorschriften die gelden voor ecologisch bouwen in Oostenrijk.

Schadelijke emissies moeten strikt worden onderscheiden van de karakteristieke geur van olie. Deze typische geur ontstaat tijdens het oxidatieve drogen van de olie en kan alleen door intensief ventileren in de eerste dagen na het oliën verdwijnen. Eenvoudig gezegd is het vergelijkbaar met de geur van knoflook: die is aanvankelijk onaangenaam, maar zeker niet schadelijk voor de gezondheid. Natuurlijk moet iedereen dit aspect bij de productkeuze voor zichzelf meewegen. 

Alle andere selectiecriteria verschillen niet van die voor meubels: Hoe moet de uitstraling zijn? Als ruw hout, gekleurd of liever natuurlijk? Of qua gevoel: moet het hout voelbaar zijn of juist glad en wasachtig aanvoelen? En niet in de laatste plaats de vraag wat beschermd moet worden: gaat het om decoratieve bekledingselementen en fronten of eventueel om het werkblad waarop gewerkt en gekookt wordt.

Een goed overzicht van onze aanbevelingen biedt de volgende tabel.  

MASSIEF HOUT & MULTIPLEX IN DE CAMPER-BUS BEHANDELEN

Voordat we je meer tips geven, eerst dit: naast olie kun je ook lakken gebruiken om je campingboxen, meubels of houten binnenbekleding te beschermen. Elke methode blijft een kwestie van smaak. Wil je de houttekening van de houten plaat bedekken, kies dan het beste voor een filmvormende kleurlak. Als de natuurlijke structuren van het hout zichtbaar moeten blijven, zijn oliën geschikt die het hout van binnenuit beschermen. Afhankelijk van de dichtheid en het absorptievermogen heeft het hout meer of minder olie nodig, waarbij multiplex zich naar verhouding dorstig gedraagt. De meeste hout- en houtmaterialen in de camper worden geolied en hebben, niet in de laatste plaats vanwege hun eenvoudige herstelbaarheid, duidelijke voordelen. Daarom is deze blog ook wat „oliegericht”:

OPPERVLAKKEN OLIËN – KORTE HANDLEIDING & TIPS

Of het nu gaat om nieuw, onbehandeld massief hout of multiplex: het oppervlak moet droog, schoon, stevig en vrij van scheidingsmiddelen zijn. Afbladderende lagen moeten volledig worden verwijderd, zodat de olie kan binnendringen. Het hout moet stapsgewijs worden geschuurd – wij adviseren als eindschuurbeurt korrel 180.

Het gebruik van houtoliën is vrij eenvoudig. De olie wordt eenvoudig met een kwast, roller of doek gelijkmatig dun in de richting van de houtnerf aangebracht. Na een korte inwerktijd wordt overtollige olie die niet in het hout is ingetrokken verwijderd en uitgepolijst. De meest voorkomende fout is dat het teveel aan olie niet of te laat wordt afgeveegd. Het gevolg kan een kleverig oppervlak zijn.

Afhankelijk van het type olie en het toepassingsgebied zijn één tot twee olielagen vaak al voldoende. Als je een tweede keer oliet, moet de eerste laag al enkele uren volledig zijn doorgedroogd. Bovendien is tussenschuren vóór het aanbrengen van de tweede olielaag niet nodig. Een uitzondering hierop is de ruwhouteffect-olie „Scandic-Oil” op waterbasis.

Over het algemeen heeft de olie enkele dagen nodig om volledig in het hout uit te harden. In deze periode moet het pas geoliede oppervlak voorzichtig worden behandeld, tegen water worden beschermd en niet vochtig worden onderhouden. Goed ventileren en daglicht bevorderen een snelle volledige uitharding – en ook het weer moet meewerken.

WELKE INVLOED HEEFT DE TEMPERATUUR?

Als je net de behandeling van de houten oppervlakken in je camper-bus plant, houd dan ook rekening met het weer. De temperatuur heeft een aanzienlijke invloed op het drogen van de lak of olie. Als het te vochtig of te koud is, wordt het drogen in het beste geval vertraagd. Is het te warm, dan „trekken” de coatings te snel aan. Een olie zou mogelijk niet eens meer tot in het hout kunnen doordringen. Het is dus geen goed idee om bij sauna-achtige temperaturen en op door de zon verwarmd hout te schilderen. Over het algemeen liggen de ideale temperaturen tussen +15 en +25 graden Celsius.

Maar ook ’s nachts moet het al warmer zijn dan +8 graden Celsius. In het vroege voorjaar kan het ’s nachts nog onaangenaam koud zijn, wat vaak over het hoofd wordt gezien. Dat kan gevolgen hebben: overdag liggen de temperaturen in de dubbele cijfers en in de camper zijn ze nog hoger. De poriën van het hout staan wijd open en zijn zeer ontvankelijk; de olie trekt diep naar binnen. Perfect – zo hoort het! Maar ’s nachts koelt het onaangenaam af. In dat geval hebben de poriën de neiging zich samen te trekken. Daarbij drukken ze de verse olie weer naar buiten, die zich vervolgens als „oliedruppeltjes” op het oppervlak afzet.   

Meestal doet dit verschijnsel zich in de eerste dagen tijdens het oxidatieve drogen van de olie voor. Zodra de olie echter volledig is uitgehard, zal deze zelfs bij sterke temperatuurschommelingen niet meer uit de plek van impregnering verdwijnen.  

Tip: Houd het pas geoliede oppervlak in de gaten en verwijder oliedruppeltjes onmiddellijk en poets ze uit.

GEVAAR VOOR ZELFONTBRANDING BIJ OLIËN – WAT BETEKENT DAT?

Op verpakkingen van oxidatief drogende houtoliën staat altijd een waarschuwing voor gevaar voor zelfontbranding. Eerst dit: de olie zelf ontbrandt niet spontaan. Het zijn eerder met olie doordrenkte doeken of sponzen die door warmteophoping vlam kunnen vatten. Natuurlijk drogende oliën harden uit door zuurstof uit de lucht op te nemen. Daarbij ontstaat warmte die normaal aan de omgeving wordt afgegeven en volledig ongevaarlijk is. In met olie doordrenkte en samengepropte lappen, doeken of sponzen kan de warmte echter niet ontsnappen, waardoor ze in het ongunstigste geval vlam kunnen vatten. Met olie doordrenkte doeken of lappen mag je daarom nooit achteloos laten liggen. Hang ze buiten, nadat je ze volledig met water hebt doordrenkt, en laat ze drogen. Zo behandeld kunnen ze na het drogen zonder gevaar worden weggegooid. Als alternatief kunnen met olie doordrenkte lappen en sponzen ook luchtdicht in een glazen pot worden afgesloten. Lakken of oliën op waterbasis hebben overigens geen neiging tot „zelfontbranding”.

WELK PRODUCT PAST BIJ MIJN PROJECT? 

Als je een olie of lak wilt kopen, lijkt de keuze in eerste instantie enorm en onoverzichtelijk.

Een goed overzicht van onze aanbevelingen biedt de volgende tabel. Een selectie van producten vind je in deze flyer.